Kniepijn? Kijk niet alleen naar de knie.
Je knie zit precies tussen voet en heup. Daarom onderzoek ik bij knieklachten wat er onder én boven het gewricht gebeurt — en test ik steeds opnieuw wat bewegen daadwerkelijk makkelijker maakt.
Een knie behandel ik niet alleen omdat hij pijn doet.
Ik wil eerst weten welke beweging de klacht oproept.
Is het lopen? Traplopen? De knie diep buigen? Opstaan uit een stoel? Een squat? Of juist lang zitten en daarna weer op gang komen?
Dat maakt veel verschil.
Want de plek waar je pijn voelt vertelt mij waar jouw aandacht naartoe gaat. Maar nog niet automatisch welk gebied ik als eerste moet behandelen.
Daarom laat ik je meestal eerst bewegen. Daarna kies ik één ingang. En vervolgens doen we dezelfde beweging opnieuw.
Lopen
Hoe rolt de voet af en hoe beweegt de knie mee?
Squat
Hoe werken enkel, knie en heup samen tijdens zakken en opstaan?
Buigen
Waar ontstaat spanning wanneer de knie verder sluit?
Belasten
Hoe voelt links ten opzichte van rechts?
De knie zit tussen twee werelden.
Alles wat van beneden komt via voet, enkel en onderbeen moet door de knie worden verwerkt.
Tegelijkertijd wordt de knie van boven beïnvloed door bovenbeen, heup, bekken en de spanning van spieren die het gewricht passeren.
Daarom vind ik het eigenlijk vreemd om een knie volledig los te bekijken van de rest van het been.
Van beneden
- Voet en hak
- Enkelmobiliteit
- Kuit
- Tibialis anterior
- Beweging van het onderbeen
KNIE
Van boven
- Quadriceps
- Sartorius
- Hamstrings
- Voor- en achterkant heup
- Bil en bekken
Wat gebeurt er onder de knie?
Voet, enkel en onderbeen bepalen mede hoe een stap uiteindelijk door de knie heen beweegt.
Wanneer een enkel nauwelijks beweegt, een kuit veel spanning vasthoudt of de voet anders belast, moet ergens in de keten worden gecompenseerd.
Daarom behandel ik soms eerst de hak, kuit, voorkant van het scheenbeen of het weefsel rond de enkel.
Daarna opnieuw lopen of squatten.
Wordt de knie gemakkelijker? Dan is dat voor mij een reden om daar verder naar te kijken.
Je bovenbeenspieren stoppen niet voordat de knie begint.
Dat klinkt logisch, maar het wordt in behandeling soms vergeten.
De quadriceps aan de voorkant van het bovenbeen komen samen in een pees die via de knieschijf onderdeel is van het mechanisme waarmee je de knie strekt.
Wanneer daar veel spanning zit, vind ik het daarom interessant om niet alleen rondom de knie te werken, maar ook hoger in het bovenbeen.
Daarbij kijk ik ook naar de beweeglijkheid van de knieschijf en naar het weefsel erboven, ernaast en richting heup.
Quadriceps
De grote spieren aan de voorkant van het bovenbeen spelen rechtstreeks mee in het strekken en belasten van de knie.
Patella
De knieschijf beweegt tijdens buigen en strekken. Ik kijk hoe vrij het gebied rondom de patella aanvoelt, zonder te doen alsof de knieschijf simpelweg “rechtgezet” moet worden.
Sartorius
De kleermakersspier loopt diagonaal vanaf het bekken naar de binnenzijde van het onderbeen en passeert zowel heup als knie. Een bijzonder interessante verbinding.
Hamstrings
Aan de achterkant lopen de hamstrings vanuit het bekken naar structuren rond het onderbeen. Ook zij werken over de knie heen.
De sartorius maakt mooi zichtbaar hoe heup en knie elkaar ontmoeten.
De sartorius loopt diagonaal over het bovenbeen. Hij begint aan de voorzijde van het bekken en loopt naar de binnenkant van het onderbeen.
Hij helpt bij bewegingen waarbij heup en knie tegelijk bewegen. Denk bijvoorbeeld aan de klassieke kleermakerszit, waar de spier zijn Nederlandse naam aan dankt.
Voor mij is het vooral een prachtig voorbeeld van waarom een klacht rond de knie niet volledig van de heup kan worden losgekoppeld.
Hamstrings kunnen enorm veel ruimte rond een knie geven.
Bij knieklachten vind ik de achterkant van het bovenbeen minstens zo interessant als de voorkant.
Hamstrings lopen over zowel heup als knie. Wanneer het gebied stug en gespannen aanvoelt, werk ik daar vaak langzaam in.
Niet door zo hard mogelijk op de spier te drukken, maar door rustig druk op te bouwen en het weefsel tijd te geven om mee te veranderen.
Ook het bindweefsel rondom de hamstrings kan daarbij uitgebreid aandacht krijgen.
Daarna wil ik opnieuw zien wat er tijdens buigen, lopen of squatten gebeurt.
De voorkant én achterkant van de heup kunnen verrassend veel veranderen.
Wanneer ik bij knieklachten verder omhoog kijk, kom ik regelmatig uit bij de heup.
Zowel aan de voorkant als aan de achterkant kan veel spanning aanwezig zijn.
Wanneer deze gebieden verzachten, zie ik regelmatig dat iemand daarna gemakkelijker beweegt en dat de knie anders wordt belast.
Voor mij hoort daarom niet alleen de knie, maar het hele traject van voet tot bekken bij het onderzoek.
Soms valt iets op voordat ik überhaupt één spier heb aangeraakt.
Wanneer iemand op de buik ligt, kijk ik ook naar hoe het lichaam links en rechts ligt.
Een observatie die ik regelmatig doe: de bilcontouren liggen niet altijd op gelijke hoogte.
Soms zie ik bij de zijde waar de knieklacht zit juist een lager liggende bil, terwijl de andere zijde voller of hoger lijkt.
Ik noem dat soms gekscherend de “bolle bil”.
Dat is geen diagnose. En ik ga zeker niet concluderen dat die asymmetrie automatisch de oorzaak van de knieklacht is.
Maar het is voor mij wél een reden om te onderzoeken wat er rond bil, bekken en hamstrings gebeurt.
Ik noem het soms een herijksessie.
Niet omdat ik denk dat het lichaam een machine is die ik even recht kan zetten.
En ook niet omdat links en rechts exact symmetrisch zouden moeten zijn.
Ik bedoel er iets anders mee: opnieuw onderzoeken hoe spanning, belasting en beweging over het lichaam verdeeld zijn.
Soms geeft behandelen van de bil ruimte. Soms de hamstrings. Soms de quadriceps of voorkant van de heup. En soms blijkt juist de enkel veel belangrijker.
Het lichaam geeft via de hertest steeds het volgende stukje informatie.
Waarnemen. Eén ingang kiezen. Opnieuw kijken.
Waarnemen
Lopen, squat, kniebuiging, houding en verschil tussen links en rechts.
Behandelen
Eén relevante ingang: voet, kuit, bovenbeen, hamstring, bil, heup of het gebied rond de knie.
Hertesten
Dezelfde beweging opnieuw. Verandert er iets? Dan bepaalt dat waar we verder gaan.
Ik kan het kraakbeen niet terugmasseren.
Dat vind ik belangrijk om helder te zeggen.
Wanneer er artrose in een knie is vastgesteld, masseer ik de artrose zelf niet weg.
Wat ik wél kan onderzoeken, is hoeveel spanning en bewegingsbeperking rondom de knie nog beïnvloedbaar is.
Bijvoorbeeld in quadriceps, hamstrings, kuiten, heupen of omliggend bindweefsel.
Wanneer bewegen daarna comfortabeler wordt, kan dat waardevol zijn.
Maar bij artrose blijft zelf blijven bewegen, oefenen en de belastbaarheid onderhouden belangrijk.
Niet iedere knieklacht is hetzelfde.
Stijve knie
Wanneer buigen, strekken of opstaan duidelijk stroever voelt.
Sportbelasting
Bijvoorbeeld bij hardlopen, wandelen, fietsen of krachttraining.
Spanning rond bovenbeen
Wanneer quadriceps of hamstrings opvallend strak of gevoelig aanvoelen.
Terugkerende belasting
Wanneer steeds dezelfde knie protesteert terwijl behandeling alleen rond de pijnplek weinig blijvend verschil geeft.
Artrose
Wanneer rondom een bekende artrose extra spier- en weefselspanning meespeelt.
Verschil links en rechts
Wanneer belasting, houding of beweging duidelijk anders voelt per zijde.
Soms vraagt een knie eerst medische beoordeling.
Is de knie na een ongeval plotseling sterk gezwollen, kun je er nauwelijks op staan, zit hij op slot of kun je hem ineens niet meer goed strekken? Dan is massage niet automatisch de eerste stap.
Ook bij forse roodheid, warmte, koorts of snel toenemende onverklaarde klachten is medische beoordeling verstandig.
Massage kan helpen bij beïnvloedbare spanning en bewegingscomfort, maar vervangt geen medische diagnose.
Knieklachten staan regelmatig tussen meerdere gebieden in.
Vragen over massage bij knieklachten.
Kan massage helpen bij knieklachten?
Dat hangt af van de oorzaak van de klacht. Massage kan interessant zijn wanneer spier- en weefselspanning, overbelasting of beperkte bewegingsvrijheid rond voet, bovenbeen, heup of knie meespeelt. Ik test tijdens de behandeling steeds of bewegen daadwerkelijk verandert.
Waarom behandel je mijn heup als mijn knie pijn doet?
De knie werkt tijdens lopen en buigen niet los van de heup. Spieren zoals quadriceps, sartorius en hamstrings verbinden bewegingen van bovenbeen, heup en knie. Daarom onderzoek ik soms hoger in het been en test daarna opnieuw wat er aan de knie verandert.
Waarom behandel je soms mijn andere bil?
Wanneer ik duidelijke verschillen links en rechts zie, kan het interessant zijn om niet automatisch alleen de pijnlijke zijde te behandelen. Dat is geen bewijs dat de andere bil de oorzaak is. Ik behandel één gebied en laat je daarna opnieuw bewegen om te zien of de keuze relevant was.
Wat bedoel je met een herijksessie?
Dat is mijn informele naam voor een behandeling waarin ik onderzoek of spanning en belasting links en rechts anders verdeeld kunnen worden. Ik probeer het lichaam niet mechanisch “recht” te zetten. Het gaat erom of bewegen daarna gemakkelijker en vrijer voelt.
Masseer je ook de knieschijf?
Ik kan rustig rondom de patella en omliggende weefsels werken en de beweeglijkheid van het gebied onderzoeken. Daarbij wordt niets geforceerd of zogenaamd “teruggezet”.
Kan massage helpen bij knie-artrose?
Massage verandert het beschadigde kraakbeen niet. Wel kan rondom een knie met artrose extra spier- en weefselspanning aanwezig zijn. Ik kan onderzoeken hoeveel daarvan beïnvloedbaar is en of bewegen daarna comfortabeler wordt.
Hoeveel behandelingen heb ik nodig?
Dat is vooraf niet betrouwbaar te voorspellen. De reactie tijdens en na de eerste behandeling geeft veel informatie. Soms verandert bewegingsvrijheid snel, terwijl bij langer bestaande klachten meerdere factoren meespelen.
Je knie vertelt waar je het voelt. Bewegen vertelt vaak meer.
Ik kijk naar de knie, maar ook naar voet, enkel, onderbeen, quadriceps, hamstrings, heup, bil en bekken. Niet om overal iets te vinden, maar om één relevante ingang te kiezen en daarna opnieuw te testen wat werkelijk verschil maakt.
VBAG-lid · RBCZ-geregistreerd · HBO-massagetherapeut